ورمی کمپوست هیلدا

۰۹۱۵۸۰۵۵۰۵۲-۰۹۱۵۴۱۳۳۴۶۸

امیر رحیمی

اینجانب امیر رحیمی بامشاوره های قدم به قدم درزمینه ی تولید ورمی کمپوست ودرخصوص مشاوره اقتصادی این صنعت با هرسرمایه ای که شما در اختیار دارین ونیز فروش موادوتجهیزات ابتدایی نیاز عزیزان رادرهرنقطه ازکشور عزیزمان برطرف می نمایم.

لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر تماس حاصل فرمایید.

۰۹۱۵۸۰۵۵۰۵۲-۰۹۱۵۴۱۳۳۴۶۸

امیر رحیمی

 توسعه کشاورزی پایدار اقدامی حیاتی است در جهت حفظ محیط زیست وبقای خاک که با استفاده از منابع طبیعی حاصل می گردد.این منابع انواع گوناگونی داردکه مهمترین آنها عبارتند از: منابع آب ومنابع خاک.تخریب بافت خاک وساختامن خاک، عدمتعادل موادغذایی،عدم تهویه،کاهش ظرفیت زراعی مزرعه وبلاخره نابودی موجودات خاکزی اشاره نمود.پس باید در جهت احیای خاک با استفاده از مواد آلی کمک گرفت وحرکت نوینی در جهت پیشرفت به سوی کشاورزی ارگانیک بوجود آورد که تولید ورمی کمپوست از جمله نهادهای ارگانیک محسوب می گردد.

تداوم اجرای کشاورزی ارگانیک، کشاورزی پایدار نوید می دهد که این امر فقط با اهمیت دادن به حفظ ونگهداری خاک وافزایش حاصلخیزی آن میسر می گردد.اجرای مدیریت صحیح، نگهداری خاک با پوسیده وتجزیه شدن مواد آلی توسط موجودات خاکزی مانند (کرم خاکی) می تواندگذشته از تحول عظیم،در بستر زراعیوایجاد شخم بیولوژیک ، محیط اطراف ریشه را تغییروشرایط کاملا ایده آلی جهت رشدریشه های مویین گیاه مهیا سازد.
روشهای کشاورزی عادی معمولا کاربرد انالیزهای شیمیایی رابرای تعیین نیازهای طبیعی محصول کاشته شده مشخص میکند.عناصری که در خاک برای محصول معینی به قدره کافی موجود نباشد در کودهای شیمیایی به کار می رود.اما به زندگی میکروبی  درون خاک توجه کمی شده است.در کشورهایی با اقلیم متنوع ،این مسئله منجر به آن شده است که به خاک به عنوان یک وسیله نگهداری محض برای محصول دهی گیاهان نگریسته شود.

امتیازکشاورزان Bio-Organic در افزایش هوموس خاک می باشد.غنی بودن هوموس خاک،موجب میشود خاک از آب اشباع شده واثرگذارترشود،نرم وسست باقی بماند،پسمان ها برطرف شوند،هوادهی شود،گرم شود وورم نکند یا مثل کیک ورآمده نشود،به علاوه می تواند فشار ناشی از چرخ هاوترمزماشین الات کشاورزی را بهترتحمل کند. هوموس،ذخیره ای از همه انواع مواد مغذی گیاهی میباشد .هوموس نمی تواند بامواد مصنوعی جایگزین شود.در خاکهای زنده فرآیندهای میکروبی پس مانده محصول وکودهای کشاورزی را به مواد مغذی گیاهی وهوموس تجزیه می کند.آنها (میکروارگانیسم)به سوده گیاه acid-sand ومواد مغذی تولید کرده ومواد معدنی منتشر می کنند.میکروب های خاک توانایی منتشر ساختن fe،Mg،Ca،K،P،وS را به خوبی سایرعناصر کم یاب تشکیل دهنده خاکهای گوناگون دارا میباشند.

اینجاب امیر رحیمی درکنار تمامیه برادران وخواهران عزیزه فعال در این صنعت سعی دارم تا کشاورزی ارگانیک هرچه بیشتر رونق گیرد تا خاکهای باارزش ایران عزیزمان ازگزند کودهای شیمیایی درامان بماند .

به امید آن روزی که هیچ زحمت کش ودلسوزه عرصه ی کشت وکار دیگرازکودهای شیمیایی استفاده نکند.ان شااله. . .

ويژگي‌هاي كرم آيزينيا فوتيدا:

·         سرعت رشد(7 ميلي‌گرم به ازاي هر كرم در روز)

·         حداكثر وزن بدن هر كرم(1500 ميلي گرم)

·         سن تقريبي رسيدن به بلوغ(50 روز)

·         شروع پيله‌گذاري(55 روز)

·         تعداد پيله به ازاي هر كرم در روز 35/0

·         ميانگين تعداد نوزاد خروجي از هر پيله 7/2

كرم هاي خاكي مرحله مشخص لاروي نداشته‌اند و نوزادان آنها پس از خروج از تخم، رفته رفته بالغ مي‌شوند.

در كرم‌هاي خاكي از آنجا كه خون از درون رگها خارج نمي‌شود، به آن دستگاه گردش خون بسته گفته مي‌شود. خون كرم داراي هموگلوبين است كه در پلاسما محلول بوده و به همين دليل خون كرم به رنگ قرمز است، كرم خاكي قلب واقعي ندارد و خون از درون رگ پشتي به سمت جلوي بدن جريان مي‌يابد و در قسمت جلوي بدن، پنج جفت لوله (قلب‌هاي كاذب) رگ پشتي را به رگ شكمي متصل مي‌كنند. اين لوله‌هاي عضلاني گاهي منقبض و منبسط مي‌شوند. خون را به حركت در مي‌آورند.

ظرفيت توليد مثلي كرمها در زير آورده شده است:

·     تخم در شرايطي كه محيط مرطوب و درجه حرارت 27- 16 درجه سانتي‌گراد باشد، در عرض 20- 14 روز كامل مي‌شود. و كرم‌هاي كوچك از آن بيرون مي‌آيند.

·         تخم حاصل كه 4-3 ميلي متر طول دارد پيله يا كپسول ناميده مي‌شود.

·         درون هر پيله 15-2 عدد بچه كرم وجود دارد.

·         بچه كرم‌ها از يك انتهاي تخم خارج مي‌شوند.و داراي رنگ شفاف هستند.

·         طول هر بچه 5/0 تا يك اينچ است.

·         هر بچه كرم پس از 90- 30 روز به بلوغ جنسي مي‌رسد.

·     كرم‌هاي بالغ تغذيه‌كننده از لجن فاضلاب و فضولات خانگي به اندازه يك دهم كرم‌هاي بالغ تغذيه‌كننده از فضولات گاوي و اسبي، پيله توليد مي‌كنند.

كرم‌هاي خاكي امروزه به سه منظور اصلي و عمده پرورش داده مي‌شوند:

·         اول افزودن آن به صورت كرم زنده فعال به خاك

·     استفاده از كمپوست كرمي توليد شده توسط كرم‌ها به عنوان يكي از غني‌ترين و بهترين كمپوست‌هاي موجود براي اصلاح بافت فيزيكي و غني ساختن خاك

·         استفاده از آن به صورت خشك و منجمد براي تغذيه دام و طيور

صنعت پرورش كرم داراي چند محور با ارتباط متقابل با يكديگر است:

·         پرورش كرم در كشاورزي( شامل كاربرد كرم هاي خاكي و محصولات مربوط به آنها در كشاورزي

·        پرورش كرم در مديريت محيط زيست( كاربرد كرم‌ها و محصولات مربوط به آنها در مديريت و حفظ محيط زيست)

·     پرورش كرم در مديريت مواد زائد(كاربرد كرم هاي خاكي و فنّاوري‌هاي مربوط به آنها در مديريت و كاهش مواد زايد توليد شده)

تحقيقات كرم شناسي در مديريت مواد زايد در اواخر دهه هفتاد با انجام يك كنفرانس در سيراكوز شهر نيويورك ايالات متحده آمريكا آغاز شد و محققين دانشگاه‌هاي كورنل و سيراكوز نتايج پژوهش‌هايي انجام شده را مطرح و پس از آن با تشكيل كارگاه آموزشي در كالامازو ايالت ميشيگان آمريكا در مورد تثبيت مواد آلي زايد رونق بيشتري گرفت.( ادواردز(Edwards) با ارائه كتابي با عنوان راهنماي توليد كمپوست كرمي در توسعه اين دانش كمك شاياني به عمل آورده است.)

كاربرد كرم‌هاي خاكي در مديريت مواد زايد تا حدود زيادي يك فرايند مستقيم و مداوم است( مواد زايد از يك طرف وارد سامانه شده، سپس توسط كرمها تبديل به كود گرديده و از سوي ديگر سامانه، محصولات خارج مي‌گردند.)

دو عامل اساسي مانع جلوگيري از توسعه مطلوب و گسترده طرح‌هاي توليد كمپوست كرمي به شرح زير است:

·         ناكام ماندن طرح‌هاي بيع متقابل پرورش كرم بدليل آنكه اين صنعت هنوز سودآوري لازم را ندارد.

·     تغيير يافتن روش‌هاي فراوري، سطوح كنترل كيفيت و فرايند و تغيير مواد غذايي كرم‌ها كه مجموعاَ باعث تغيير كيفيت و نوع عملكرد كمپوست كرمي در بازار فروش مي‌شوند. در اين رابطه دانش و فنّاوري كاملاَ جديدي بر اساس اثرات كاربرد محصولات كمپوست كرمي براي افزايش ميزان توليد محصولات كشاورزي و مراتع ايجاد شده است كه در آنها كرم‌هاي خاكي محل تجمع زيستي فلزات سنگين و مواد سمي بوده و همچنين به عنوان مصرف‌كننده و از بين برنده عوامل بيماري‌زا عمل مي‌كنند. موسسه پرورش كرم استراليا در حال حاضر پيش‌نويس ( بهترين‌ رهنمودهاي عملي توليد كمپوست كرمي ) را در دست تهيه دارد و آنرا براي خدمات مشاوره‌اي صنعت پرورش كرم به كار خواهد برد.

صنعت پرورش كرم بجاي ماهيت علمي و موضوعي داراي جنبه عملي و كاربردي است و به سه طبقه كلي تقسيم مي‌شود:

  صنعت اول: شامل پرورش كرم، توليد كمپوست كرمي، تثبيت مواد زايد توسط كرم‌ها و نهايتاَ كشاورزي به كمك كرمها مي‌باشد. منظور از پرورش كرم‌ همان توليد كرم به عنوان خوراك دام و طيور، غذاي(پروتئين) كرمي، طعمه زنده(ماهيگيري) و كاربردهاي مختلف كرمها در علم پزشكي است. و توليد كمپوست كرمي شامل كاربرد كرم‌هاي خاكي در توليد كود كرمي به عنوان اصلاح‌كننده خاك و مخلوط‌هاي گلداني است. و تثبيت مواد زايد بوسيله كرم‌ها بر كاربرد در تثبيت و كاهش حجم مواد زايد دفع شده از طريق تبديل آنها به كمپوست تكيه دارد. و كشاورزي به كمك كرم‌ها نيز همان كاربرد كرمها در كشاورزي براي مديريت ميداني مواد زايد كشاورزي، اصلاح و بهبود قابليت توليد محصولات كشاورزي و چراگاهها به كمك كرم‌ها بوده و در باغباني نيز به منظور افزايش رشد و تكثير گياهان كاربرد دارد.

صنعت دوم: اين صنعت در برگيرنده صنايع ساخت و فراوري مانند ساخت تجهيزات توليد كمپوست كرمي و برداشت محصولات توليد شده، آميختن، فراوري و بسته‌بندي كود و افزودن مكمل‌هي غذايي پروتئيني به آن(فراوري غذاهاي كرمي) است.

صنعت سوم: اين صنعت شامل بررسي‌هاي كرم شناسي، خدمات جانبي مرتبط با مديريت مواد زايد ( خدمات مشاوره‌اي و قراردادي به منظور هدايت و انجام بازرسي‌هاي لازم، تنظيم و راه‌اندازي و بهره‌برداري تاسيسات و مشاغل مرتبط با توليد كمپوست كرمي و پرورش كرم) و در نهايت عمده فروشي، خرده فروشي و به طور كلي ترويج، توزيع و فروش محصولات مربوط به پرورش كرم است.

مقياس‌هاي مختلف پرورش كرم و توليد كمپوست كرمي:

·         مقياس كوچك(خانگي)

·         مقياس متوسط( خانگي يا تجاري)

·         مقياس بزرگ( تجاري يا صنعتي)

براي طبقه‌بندي فوق دو نوع معيار متمايز وجود دارد، مقياس كميت و مقياس اندازه واحد توليد كمپوست كرمي كه بايد به هر دو توجه كرد:

نرخ فراوري مواد آلي مختلف مطابق با نوع ماده زايد، گونه‌هاي كرم مورد استفاده و عمليات مديريتي انجام شده، متغير خواهد بود و در ثاني به طور معمول به هنگام پژوهش‌هاي واحدهاي پرورش كرم، به صورت مرحله‌اي طراحي مي‌شوند. براي مثال هر واحد بزرگ مي‌تواند با تعداد زيادي مقياس متوسط راه‌اندازي شود.

مايعات كرمي(چايي كرم): اين مايعات محصولات جانبي فرايند توليد كمپوست كرمي به شمار مي‌روند. به طور كلي دو نوع مايع كرمي وجود دارد. نوع اول مايع مدفوع كرمها بوده كه از تجزيه مواد آلي ايجاد شده و يا حاصل رطوبت اضافي بستر كرم‌هاست كه از درون توده كمپوست به صورت شيرابه تراوش مي‌كند. نوع دوم نيز مدفوع مايع شده كرم‌ها بوده است كه بر اثر ريختن مدفوع جامد كرم درون آب و سپس هوادهي، هم زدن، ته نشين و صاف كردن مايع خاصل براي جداسازي ناخالصي‌هاي و مواد جامد آن توليد مي‌شود. تعيين كيفيت مايعات كرمي يا چايي كرم با استفاده از يك روش غير دقيق علمي صورت مي‌پذيرد. اين چاي براي پرورش گياه در سامانه‌هاي كشت آبي(هيدروپونيك)، آبياري گلدانها و آبياري تحت فشار باغ‌ها، قابل استفاده است.

 (ضرورت تدوين و تصويب استاندارد)

ورمي‌كمپوست يا مدفوع كرم‌ها همان مواد دفعي كرم‌ها در خالص‌ترين حالت آن است، در حالي كه كمپوست كرمي مخلوطي از مواد دفعي كرم‌ها و مواد آلي فراوري نشده است.

مقدار مصرف كمپوست كرمي در كشاورزي‌هاي متداول حدود سه تا پنج تن در هر هكتار، حدود 20- 5 درصد وزن خاك گلدان در گياهان گلداني و حدود دو تا پنج كيلوگرم براي هر درخت در باغ‌هاي ميوه است.

عمل توليد كمپوست كرمي را مي‌توان بر حسب مواد موجود، در هر مكاني انجام داد كشاورز مي‌تواند از مواد زايد كشاورزي، فروشنده سبزيجات از سبزيجات فاسد شده، دامدار از كود حيواني و خانم‌هاي خانه‌دار و رستوران‌ها  از مواد زايد آشپزخانه براي توليد كمپوست كرمي استفاده كنند.  بنابراين توليد كمپوست توسط كرم‌هاي خاكي، در مناطقي كه مقدار زيادي زباله جامد وجود دارد. نوعي مديريت تبديل اين نوع زباله‌ها به شمار مي‌رود.

مزيت بزرگ اين كار، قابليت اجرا در محيط‌هاي روباز و سربسته است و بنابراين امكان تهيه در تمامي طول سال را دارد.

جدول مقايسه خصوصيات شيميايي كمپوست باغي و ‌كمپوست كرمي

·         توضيح: نيتروژن نيتراتي شكلي از نيتروژن كه بلافاصله توسط ريشه گياه قابل جذب است.

جدول مقايسه خصوصيات شيميايي كود دامي پوسيده و ‌كمپوست دامي

جمعيت‌هاي ميكربي: بخش دهاني كرم خاكي قادر به جويدن و تكه تكه كردن مواد غذايي نيست و براي تجزيه مواد آلي، به ميكروارگانيسم‌هايي مانند باكتري‌ها، جلبك‌ها، نماتدها، پروتوزوآها، روتيفرها، و آكتينوميست‌ها وابسته‌اند تا قادر به بلعيدن مواد نرم شده توسط اين ميكروارگانيسم‌ها باشند.

كرم‌هاي خاكي داراي يك سنگدان آسياب كننده هستند كه مواد آلي را تكه تكه مي‌كند. كرم‌ها ميكروارگانيسم‌ها را همراه مواد غذايي مي‌بلعند و به آنها به عنوان يك منبع عمده مواد مغذي وابسته‌اند. از طرف ديگر، روده كرم خاكي نيز بزاق و آنزيم‌هايي را ترشح كرده كه به صورت گزينشي گونه‌هاي خاصي از ميكرب‌ها را تحريك مي‌كند. كرم‌هاي خاكي سبب تشديد فعاليت‌هاي ميكربي در مواد زايد شده و بنابراين مواد دفعي و مدفوع كرم‌ها به مقدار بيشتري خرد و كوچك‌تر شده و از نظر ميكربي فعال‌تر از مواد غذايي مصرف شده توسط انها مي‌شود. كرم هاي خاكي به طور موثري سبب آغشته شدن خاك با مواد آلي زايد آسياب شده و ميكروارگانيسم‌هاي مفيدي مي‌شود كه نرخ مصرف مواد غذايي را افزايش مي‌دهد و از اين‌رو، ميكروارگانيسم‌هاي بيشتري توسط كرم‌ها بلعيده مي‌شوند. كرم هاي خاكي سبب از بين رفتن مقدار زيادي ميكروارگانيسم‌هاي بي‌هوازي به صورت گزينشي مي‌شوند. نابودي ميكرب‌هاي بي‌هوازي حاصل از رقابت ميكرب‌هاي روده‌اي كرم خاكي بوده و تاثير كرم‌هاي خاكي در اين زمينه آن است كه آنها از راه هوادهي مواد غذايي و تسريع در خشك شدن آنها موجب بهتر شدن شرايط براي فعاليت بيشتر ميكرب‌هاي هوازي و برعكس نامطلوب شدن براي ميكرب‌هاي بي‌هوازي مي‌شوند.

دلايل زيادي در دست است كه نشان مي‌دهد عوامل ميكربي بيماري‌زا براي انسان توسط كرم‌هاي خاكي به صورت گزينشي حذف مي‌شوند. و عوامل بيماري‌زا همچون گونه‌هاي سالمونلا و اشريشياكلي در كمپوست كرمي قادر به ادامه حيات نيستند. دومينگوئز در سال 1997 دريافت كه با گذشت 60 روز از آغاز فرايند توليد كمپوست كرمي در يك نمونه ويژه، تعداد كلي فرم‌هاي مدفوعي از MPN 39000 در هر گرم به صفر MPN در هر گرم تقليل يافته بود.

 مهمترين ويژگي‌هاي كمپوست كرمي در مقايسه با كمپوست معمولي و ساير مواد كودي:   

36-1- كمپوست كرمي در اصلاح بافت فيزيكي خاك، نقش به سزايي دارد و موجب سبك شدن آن مي‌شود. بنابراين ضريب حفظ رطوبت در خاك افزايش مي‌يابد و آب به مقدار بيشتري در بافت خاك نگهداري مي‌شود. در اين حالت كمپوست كرمي موجب رها شدن تدريجي آب از خاك شده است و از تبخير سطحي و يا نفوذ سريع آب به داخل عمق خاك(عمق دور از دسترس گياه) جلوگيري مي‌كند.

36-2- كمپوست كرمي به حل شدن مواد مغذي خاك كمك مي‌كند.

36-3- كمپوست كرمي در ايجاد تعادل نسبت مواد معدني به مواد مغذي در خاك نقش مهمي دارد و با داشتن تركيباتي چون نيتروژن، پتاسيم، كلسيم، منيزيم و غيره يك كود بسيار غني به شمار مي‌رود.

36-4- در تركيب شيميايي كمپوست كرمي مقدار قابل توجهي چربي يافت مي‌شود كه آن را تبديل به يك كود كامل مي‌كند،  به همين دليل در غني سازي گياه از نظر مواد غذايي و همچنين احتياجات متابوليكي آن، بسيار موثر است. به طور معمول، اين مواد در ساير كودهاي استاندارد تجاري يافت نمي‌شوند. 

36-5- بر اساس بررسي‌هاي دانشمندان ژاپني كه در سال 1978 منتشر شده است، زماني كه كمپوست كرمي با ساير كودها مخلوط شده و در زمين بكار رود، حلاليت مواد مغذي كود به تاخير مي‌افتد و مدت زمان پايداري آن افزايش مي‌يابد. در اين حالت، كمپوست كرمي با رها كردن تدريجي مواد مغذي خود در خاك در تداوم طولاني مدت فعاليت كود، سهم به سزايي دارد. همين ويژگي موجب مي‌شود كه در طول دوران كاشت و داشت گياه، هيچ‌گونه نيازي به افزودن مجدد كمپوست كرمي به خاك نبوده و در اين دوره فقط يك بار استفاده از كود در زمين كافي خواهد بود. اگر كمپوست كرمي با كودهاي ديگر مخلوط شود. خواص فيزيكي و شيميايي خاك همزمان با هم بهبود مي‌يابد، بنابراين اين تركيب در تشديد اثرهاي مطلوب و عملكرد كود تاثير مي‌گذارد.

36-6- كمپوست كرمي يك كود صد در صد آلي است كه به صورت مستقيم جذب ريشه گياهان مي‌شود. اين نوع كمپوست، غني‌ترين محيط براي حيات موجودات ذره‌بيني خاك بوده، ولي باوجود اين، بدون بو و عاري از آلودگي است.

36-7- ارزشمندترين ويژگي كمپوست كرمي در عملكرد آنزيم‌ها، ميكروارگانيسم‌ها و هورمون‌هاي مختلف موجود در آن است. كمپوست كرمي داراي آنزيم‌هايي نظير پروتئاز، آميلاز، ليپاز، سلولاز و كتيناز است كه در تجزيه مواد آلي خاك و در نتيجه در دسترس قراردادن مواد مغذي مورد لزوم گياهان نقش موثري دارد. ويژگي ياد شده  موجب مي‌شود تا كمپوست كرمي به عنوان بهترين و اساسي ترين كود براي احياي زمين‌هاي باير غيرقابل كشت به شمار مي‌رود.

36-8- كمپوست كرمي محصولي، با ارزش براي كشت انواع محصولات به شمار مي‌آيد و در درجه اول براي پرورش گل و گياهان زينتي و در كشتزارها براي اصلاح نژاد گياهان مورد توجه قرار گرفته است. از آنجا كه نقش اساسي اين نوع كمپوست تحريك و تسريع رشد گياهان بوده، بهترين تاثير آن در رنگ‌آميزي گل و بزرگ‌تر كردن آن است.

36-9- به‌نظر مي‌رسد كه كمپوست كرمي در تغليظ عطر و اسانس گياهان و گل‌هاي معطر تاثير داشته باشد.

 36-10- ساير موارد استفاده از اين محصول شامل كاربرد آن در كرت‌هاي بزرگ پرورش گل، كشتزارهاي انگور، محصولات و ميوه‌هاي نوبر و زودرس، بيشه‌زاران و جنگل‌هاي طبيعي و مصنوعي( توليد چوب)، باغ‌هاي گردو، مركبات و زيتون است.

36-11- كمپوست كرمي، سرشار از عناصر پرمصرف و كم مصرف و به شكل قابل استفاده براي گياه است. براساس گزارش‌هاي موجود، فضولات كرم‌هاي خاكي از نظر عوامل شيميايي داراي مقادير زيادي مواد آلي و عناصر قليايي قابل تبادل، شامل سذيم، پتاسيم، كلسيم، منيزيم، فسفر و منگنز قابل استفاده براي گياه نسبت به خاك اطراف است.

36-12- مواد تحريك‌كننده رشد گياه نظر اكسين و سيتوكسين در كمپوست كرمي وجود دارد.

36-13- كمپوست كرمي مقدار محسوسي آهن و مس در تركيبات خود به اشكال شيميايي و هندسي معين دارد كه در اسيد هيوميك و منابع ديگر خاك، همانند آنها يافت مي‌شود.

36-14- اسدهاي هيوميك و برخي از فلزات سنگين در كمپوست كرمي وجود دارد. در طيف‌سنجي با امواج ماوراي بنفش و تجزيه شيميايي توده به وسيله حرارت، مشخص شده است كه اسيدهاي هيوميك كمپوست كرمي شبيه به نوعي ليگنين گياهي هستند.

36-15- كمپوست كرمي اثر محركي بر روي حداكثر رشد گليسين(سويا) با افزايش در طول ريشه، تعداد ريشه افقي، جوانه زدن طولي و طول قسمت ميان دو گره نشاي آن و ساير گياهان دارد.

36-16- فلزات، در مدفوع كرم‌ها(كمپوست كرمي) همراه با افزايش تدريجي غلظت آنها(البته به استثناي كروم و زيركونيوم) ظاهر مي‌شوند. افزودن زغال سنگ نارس و ماسه به كمپوست كرمي موجب كاهش غلظت فلزات 76 تا 94 درصد مي‌شود.

36-17- كرم‌هاي خاكي با توليد كمپوست كرمي سبب كاهش نسبت   به 20 يا كمتر مي‌شوند.

36-18- استفاده از فرايند كمپوست كرمي افزون بر تثبيت مواد زايد جامد، فضولات حيواني و لجن فاضلاب، نتايج مفيد ديگري نظير جداسازي مواد زايد غيرآلي، نداشتن شيرابه، نداشتن بوي زباله و كاهش حجم آن تا حدود 80 درصد را نيز به دنبال دارد.

36-19- هنگامي كه مدفوع كرم‌هاي خاكي با خاك بدون كرم مقايسه شود. نتايج جالب توجه زير به‌دست مي‌آيد:

36-19-1- فسفر قابل دسترس مدفوع كرم خاكي هفت برابر بيشتر است.

36-19-2- نيتروژن قابل دسترس مدفوع كرم خاكي شش برابر بيشتر است.

36-19-3- منيزيم قابل دسترس مدفوع كرم خاكي سه برابر بيشتر است.

36-19-4- كربن قابل دسترس مدفوع كرم خاكي دو برابر بيشتر است.

36-19-5- كلسيم قابل دسترس مدفوع كرم خاكي 5/1 برابر بيشتر است.

 با افزايش پوسته تخم‌مرغ خرد شده به فضولات دامي ميزان PH افزايش، همچنين كلسيم لازم براي تشكيل پيله تامين و در نتيجه توليد كرم نيز افزايش يافت.

 از جمله محصولات با ارزشي كه از كرم‌هاي خاكي به‌دست مي‌آيد، پنج آنزيم آميناز، فلولاز، فتيلاز، فيتاز و ورماز است كه از عصاره خالص كرم‌هاي خاكي، جداسازي مي‌شود. تركيبي از اين آنزيم‌ها به عنوان مواد اوليه حاصل از تجزيه مواد شوينده (پاك كننده) در طبيعت يافت مي‌شود.

ظرفيت توليد مثلي كرمها در زير آورده شده است:

5-1- در شرايط مطلوب دما، رطوبت و غذا، قابليت توليد مثل 40- 30 روز به ازاي هر نسل را دارند.

5-2- كرم بالغ 3-2 پيله در هر هفته توليد مي‌كند.

5-3-  هر پيله در 50-20 روزگي مي‌رسد و 4-2 كرم از آن خارج مي‌شود.

5-4- تمام كرمهاي خارج شده از تخم، زنده نمي‌مانند.

5-5- يك كرم بالغ، 250 كرم در مدت 6 ماه توليد مي‌كند.

با وجود اينكه كرمها هر دو ارگان جنسي نر و ماده را دارند، اما خودباروري( خودلقاحي) در آنها انجام نمي‌شود و در طي عمل جفت‌گيري تبادل متقابل اسپرم مابين دو كرم صورت مي‌گيرد.

1.         تخم حاصل را كوكون(پيله) مي‌نامند و به طور تقريبي 4-3 ميلي‌متر طول دارد.

2.         به طور متوسط دو تا بيست بچه كرم پس از سه هفته از يك انتهاي تخم خارج مي‌شود. بچه كرمها در ابتدا شفاف‌اند و طول آنها 1 تا 2 سانتي‌متر است و پس از 6-4 هفته از لحاظ جنسي بالغ مي‌شوند.

3.         در شرايط مطلوب كرم بالغ يك پيله را در عرض 10-7 روز توليد مي‌كند.

4.         رشد و تكامل در پيله حدود 3 هفته طول مي‌كشد. سپس يك يا چند بچه كرم متولد مي‌شود.

5.         كرمها در سن 90-60 روزگي به سن توليد مثل مي‌رسند.

6.         كرمها سريعتر از خرگوش توليد مثل مي‌كنند. حدود 5 كيلوگرم از كرم مي تواند در طول دو سال حدود 2 تن كرم توليد كند.

7.         خون كرم شبيه خون انسان است و وظيفه حمل اكسيژن را دارد و هموگلوبين خون غني از آهن است.

8.         كرمها يك مغز و 5 قلب دارند. چشم و گوش ندارند. اما به لرزش‌هايي مانند ضربه و فشار خيلي حساس‌اند.

9.         غربال توري 3 ميلي‌متري براي كود ورمي‌كمپوست بسيار مطلوب است و مواد با استفاده از اين غربال به بهترين شكل در خواهند آمد ولي در صورت مرطوب بودن غربال توري 6 ميلي‌متري مناسب‌تر است. و غربال توري 10 ميلي‌متري براي جدا سازي كرمهاي بزرگ به كار مي‌رود و اين سه غربال براي ساخت دستگاه جدا كننده چند غربالي تعبيه مي‌شوند.

10.      پاستاي كرم(Vermipasta): در برخي نواحي، كشاورزان كرمها را له و در آب، مخلوط كرده و به صورت اسپري استفاده مي‌كنند. مايع جمع‌آوري شده را مي‌توان به عنوان يك محلول مغذي روي اندامهاي هوايي گياهان پاشيد كه در مقايسه با محلول پاشي با كود اوره اثر بهتري را بخصوص در اوايل گلدهي درختان ميوه از خود نشان داده است.

11.      روش توليد آزمايشگاهي پاستاي كرم: يك كيلوگرم كرم بالغ جمع‌آوري شده و پس از جدا كردن ورمي كمپوست، آنها را در داخل ظرف محتوي 500 ميلي ليتر آب ولرم (40-37 درجه سانتي‌گراد) ريخته و 2 دقيقه صبر مي‌كنند كرمها خارج شده، دو باره شسته و در 500 ميلي‌ليتر آب با دماي اتاق به داخل ظروف مخصوص ريخته مي‌شوند. قراردادن كرمها در آب ولرم موجب آزاد شدن مقادير كافي موكوس و مايع بدن كرمها مي‌شود. انتقال به آب معمولي براي شستن موكوس چسبيده به سطح بدن آنها صورت مي‌گيرد. همچنين اين كار كمك مي‌كند تا كرمها از شوك اوليه رهايي يابند. در اين روش ممكن است فقط مايع بدن، بدون آسيب به كرم جمع‌آوري شود.

12.      پنج آنزيم جديد از عصاره خالص كرم: پنج آنزيم جديد از عصاره خالص كرم جدا مي‌شوند كه عبارتند از: ايسناز، فلولاز، فتيلاز، فيتاز و ورماز، كه بطور معمول از سوسپانسيونهاي خالص كرم جداسازي مي‌شوند و براي اين كار از فنّاوري تمركز سيّال استفاده مي‌شود. مقدار اين آنزيمها در كرم گونه آيزينيا فوتيدا به قرار زير است:

-         ايسناز 05/20 درصد

-        فلولاز 28/4 درصد

-        فتيلاز 4/12 درصد

-        فيتاز 14/5 درصد

-        ورماز 05/4 درصد

اين آنزيمها بر اساس جنس بستر به كار رفته، و تركيبات بستر متفاوت خواهد بود.

13.                  كاربرد كرمها در صنعت:

·     مخلوط تجاري آنزيميكس(Anzymmix)، مخلوطي از آنزيمهاي ايسناز، فتيپاز، فتيلاز و ورماز است كه داراي فعاليتهاي چربي‌زدايي، پروتئين‌زدايي و نشاسته‌زدايي آنزيمي است و اين فعاليتها در طيف گسترده‌اي از PH  انجام مي‌شود. آنزيميكس با استفاده از هيدروليز، موجب تجزيه و فساد هيدراتهاي كربن، پروئتين‌ها، نشاسته و ليپيدها مي‌شود. باقيمانده‌هاي پروئتين در آب جو، شراب، گوشت گاو و خوك به طور جزيي حل شده و يا تجزيه مي‌شوند.

·     مخلوط انتخاب شده از اين آنزيمها به همراه سورفاكتانت‌ها(Surfactants) براي اصلاح خاك هايي به كار برده مي‌شوند كه با آلاينده‌هاي معدني و روغني آلوده شده باشند.

14.      كرمها به عنوان غذا يا مكمل غذايي - دكتر كارل كاتر در تگزاس امريكا گزارش كرده است:

20-1- ميانگين رطوبت اندازه گيري شده در نمونه كرمها برابر 44/80 درصد است.

20-2- تركيبات كرمها در شرايط خشك انجمادي(Freeze drying) به حسب ماده خشك به صورت زير است:

20-2-1- روغن 0/7 – 8/6 درصد

20-2-2- نيتروژن 0/11- 6/10 درصد

20-2-3- پروتئين 6/68-2/62 درصد

20-2-4- خاكستر 7/9- 3/9 درصد

بايد توجه داشت كه محصول خشك انجمادي ( پس از جدا سازي آب آن)، از لحاظ فراواني اسيدهاي آمينه، با كنجاله سوياي روغن‌گيري شده مقايسه مي‌شود.

20-3- ويتامين‌هاي مختلف موجود در كرم خشك شده به روش خشك انجمادي به شرح زير است:

15.                  كاربرد كرمها در طب: در طب چيني اين كرمها حدود 2000 سال پيش مورد استفاده قرار مي‌گرفتند. برخي از موارد استفاده عبارتند از:

o        سرم ضد ويروس و ضد تومور(E76)

o        پماد به دست‌آمده از كرم با نام فوكين جاهين(Phukin jahin)  كه در درمان بيماري‌هايي مانند تبخال(هرپس)، اگزما، و امراض واريسي(وريدي) به كار مي‌رود.

18.      مقدار مصرف ورمي كمپوست: در زراعت‌هاي رايج مي‌توان از ورمي كمپوست به مقدار 5-3 تن در هكتار استفاده كرد. مقدار مصرف در گياهان گلداني 20- 5 درصد وزن خاك گلدان و در باغات ميوه 5-2 كيلوگرم به ازاي هر درخت است.

19.      بسته‌بندي ورمي كمپوست: ورمي‌كمپوست را مي‌توان در بسته‌بندي‌هاي يك، پنج و بيست كيلوگرمي مورد استفاده قرارداد. جنس بسته‌ها را مي توان از كاغذ و يا پلاستيك انتخاب كرد . نبايد رطوبت ورمي‌كمپوست در هنگام بسته‌بندي بيش از بيست درصد وزني باشد.

20.      جدول رفع مشكلات در توليد ورمي كمپوست

21.      تراكم كرمها و نسبت تغذيه: وقتي تراكم كرمها حدود 60/1 كيلوگرم در مترمكعب بستر و سطح تغذيه آنها 25/1 كيلوگرم ماده غذايي در روز بود، بيشترين بيوماس كرمها حاصل شد.

22.      ورمي كمپوست حاصل از كود گاوي، اغلب داراي موجوداتي مانند Onychiaridae، Mesostigmata sotomidae، Coyptostigmata،  Collembola بودند. ولي ورمي‌كمپوست حاصل از پسماندهاي مواد غذايي  و زايدات كاغذ از گروه‌هاي مذكور كمتر بهره‌مند بودند.

23.       پس از كاربرد ورمي‌كمپوست، متوسط محصول فلفل از 14 تن به 16 تن در هر هكتار رسيد. در حالي كه اين رقم با كاربرد كودهاي شيميايي حدود 12 تن در هر هكتار و در مورد كمپوست معمولي 15 تن در هكتار بود.

24.      پس از كاربرد ورمي‌كمپوست، متوسط محصول گوجه فرنگي از 6 تن به 9 تن در هر هكتار رسيد. در حالي كه اين رقم با كاربرد كودهاي شيميايي حدود 8 تن در هر هكتار و در مورد كمپوست معمولي 8 تن در هكتار بود.

25.      كاربرد كود ورمي‌كمپوست در مزارع گندميان گرمسيري در مقايسه با كاربرد ساير كودها، جمعيت گونه‌هاي epigeic و بند پايان خاكزي را تا حدود 250 درصد افزايش داده است.

انواع سامانه های تولید ورمی کمپوست

سامانه‌هاي ويندرو(WINDROW): اين سامانه‌ها روش تجاري توليد كمپوست كرمي هستند و نياز اندكي به فنّاوري دارند. در اين روش، مواد آلي زايد در رديف‌هاي طولاني با ارتفاع حداكثر 45 سانتي‌متر و با عرض خداكثر 5/2 متر روي زمين ريخته مي‌شود. طول مهم نيست. روي سطح خاك سبب نامرغوب شدن محصول توليدي بدليل تبخير و تراوش شيرابه خارج شده مي‌شود. از معايب اين سامانه، نياز به سطح زمين زياد و تعداد كارگر زياد براي برداشت محصول و جداساري كرمها و طولاني بودن نسبي زمان فراوري مواد آلي (حدود 18-6 ماه) است. سامانه‌هاي ويندرو به‌صورت روباز و روبسته كاربرد زيادي دارند. موسسه بازيافت در وستلي كاليفرنيا در آمريكا با 300 تن كرم در سال، حدود 75000 تن مواد كودي را در 700 هكتار از مساحت 3200 هكتاري اين موسسه فراوري مي‌كند. توليد موسسه حدود 100تن  كمپوست كرمي در هفته است. موسسه مذكور در سال 1998 كار فروش كرم در سراسر آمريكا و از سال 1999 به بازارهاي جهاني توسعه داده است. از سال 1994 موسسه كرم كرو در كلبورن تگزاس به روش فوق در مساحت حدود ده هكتار در حدود 12 تن فضولات مرغداري را در تابستان كرم با آبياري روزانه دو بار و هر بار به مدت 15 دقيقه مرطوب نگه داشت. در فصل زمستان هم از آبياري براي يخ بستن لايه فوقاني به عنوان عايق حرارتي استفاده كرد. و هر هفته ده تن كمپوست كرمي برداشت كرد. در حال حاضر سامانه‌هاي ويندرو در كشور استراليا نيز به عنوان روش اصلي و غالب توليد كمپوست كرمي به شمار مي‌رود.

سامانه هاي منقطع ( بسترها و جعبه‌ها): اين سامانه‌ها داراي عموميت نسبي و كاربرد گسترده در صنعت پرئرش كرم بوده و براي مقياس‌هاي كوچكتوليد كمپوست كرمي داراي طرح ساده‌اي هستند.

سامانه‌هاي با جريان پيوسته(راكتورها): فعاليت كرمهاي خاكي به طور معمول در 10 تا 15 سانتي‌متري سطح فوقاني بستر داراي مواد غذايي كرمها صورت مي‌گيرد. راكتورهاي جريان پيوسته در بين سامانه هاي توليد كمپوست كرمي  بيشترين  فنّاوري را دارند. ادواردز مدعي است فراوري مواد زايد به ضخامت 900 ميلي‌متر در مدت كمتر از 30 روز معادل با نرخ بارگذاري 30 ميلي‌متر در روز طي دو تا سه سال هزينه سرمايه‌گذاري را بازگشت مي‌دهد.

راكتور OSCR : در آمريكا به صورت گسترده بهره برداري مي‌شود.

راكتور WORM WIGWAM: كوچكترين راكتور جريان پيئسته توسط شركت E.P.M در كوتيج گروو ايالت اورگون آمريكا در مدارس، دانشگاه‌ها، ساختمانهاي اداري، مراكز نظامي، موسسات تاديبي و بيمارستانهاي سراسر شمال آمريكا مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين سامانه از يك محفظه از جنس پلاستيك بازيافتي به ارتفاع 90 سانتي‌متر و يك درپوش درست شده است. درون محفظه، يك شبكه سيمي از جنس فولاد گالوانيزه به صورت افقي در ارتفاع 40 سانتي‌متري بالاتر از كف محفظه قرار دارد. يك دسته محور كه به صورت دستي به حركت در مي‌آيد به يك ميله درون راكتور متصل بوده و درست بالاي شبكه سيمي به تراشيدن كود و ريزش آن به درون شبكه سيمي زيرين راكتور و ذخيره آن مي شود. اين سامانه از 16 تا 18 كيلوگرم معادل 35 تا 40 هزار عدد كرم استفاده مي‌كند و بسته به نوع مواد قادر به فراوري ساليانه 1600 كيلوگرم مواد زايد آلي است.

سامانه‌هاي گوه‌اي توليد كمپوست كرمي: اين سامانه همان سامانه اصلاح شده ويندرو است كه برداشت كمپوست توليد شده را بسيار ساده‌تر مي‌كند و نيازي به جداسازي مكانيكي يا دستي كرم‌ها نيست. از روش خوراك دهي افقي استفاده شده است و مواد غذايي تازه  با يك زاويه 45 درجه نسبت به افق در طرفين بستر به صورت لايه‌اي يكنواخت و منظم ريخته مي‌شود.

سامانه‌هاي سيني و طبقه‌اي: سامانه مذكور شامل ظرفهاي مختلف به شكل سيني هر سيني به عمق 15 سانتي متر و سه عدد سيني كه بر روي هم قرار داده مي‌شود.

سامانه‌هاي فنّاوري محيطي پرورش كرم: يك روش اكو سامانه‌اي يكپارچه براي تصفيه مواد زايد آلي است.

عوامل كليدي موثر بر توليد كمپوست كرمي: شامل مديريت و نگهداري سامانه‌هاي توليد، شرايط محيطي، نوع مواد غذايي، نرخ بارگذاري، ظرفيت حمل و ظرفيت فراوري و برخي عوامل ديگر همچون عمق بستر، ورودي‌ها و خروجي‌هاي سامانه، تثبيت مدفوع كرمها و قابليت انتقال اطلاعات به دست آمده از يك مقياس توليد به مقاياس ديگر

مديريت و نگهداري سامانه‌هاي توليد: مديريت و نگهداري سامانه‌هاي توليد از اهميت حياتي برخوردار است و عدم توانايي و ناكارآمدي سامانه‌ها اغلب در اثر سوء مديريت و نگهداري نامناسب آنهاست. حلاجي كردن بستر، فرايندي است كه در آن مواد متشكله بستر بدون زير و رو و يا مدفون شدن مواد غذايي، از يكديگر باز شده و هوادهي مي‌شوند. اين روش با وجود آنكه به هوادهي بستر و حداكثر مقدار نفوذ اكسيژن در آن كمك مي‌كند، به ندرت در مديريت واحدهاي توليد مد نظر قرار مي‌گيرد. حداكثر عمق نبايد بيشتر از 45 سانتي‌متر باشد. آماده سازي مواد غذايي همچون مخلوط كردن و يا پيش‌فراوري و پيش تصفيه مواد غذايي تاثير نامطلوب دارد. آموزش نيز يكي از عوامل ديگر است.

 (Vermi Composting)

مراحل ساخت و تهیۀ ورمی کمپوست در مقیاس خانگی

یکی از روشهای مهم تهیه کمپوست خانگی استفاده از کرمهای خاکی می باشد. در این روش کرم ها نقش اساسی را درچرخۀ تبدیل مواد آلی به هوموس به عهده دارند.

-1 انتخاب کرم های مناسب

هر کرمی دارای شرایط محیطی ویژه خود می باشد . برخی در

اعماق خاک و پاره ای دیگر در خاک باغچه و شماری نیز در زیر تنۀ

پوسیدۀ درختان زندگی می کنند. اما کرم مناسب کمپوست سازی،

کرم نوع قر مز می باشد . طول کرمهای قرمز بالغ بین 5 تا 10

سانتیمتر و وزن 600 تا 1200 تای آنها نزدیک به 500 گرم می باشد (این وزن بستگی به سن کرمها، مقدار رطوبت و موادمغذی موجود در خاک خواهد داشت).برای تولید کمپوست از همه مناسب تر می باشد. از آنجا که Eisenia Foetida از میان گونه های متفاوت کرم ها، نوع32 درجۀ سانتیگراد) مقاوم هستند و همچنین مقدار زیادی از مواد را در / 4 تا 2 / کرم های قرمز در برابر تغییرات دما (بین 4روز (هم وزن خود ) به کمپوست تبدیل می کنند، از همین رو برای کمپوست سازی مناسب هستند . کرمهای قرمز در

شرایط گرم، مرطوب، تاریک و پر از مواد مغذی خیلی سریع تکثیر می شوند.

-2 روش تهیۀ کمپوست به کمک کرمهای خاکی

در آغاز کار باید جعبه هایی مناسب کمپوست سازی تهیه نمود . ابعاد مناسب و مورد نیاز برای تهیۀ کم پوست سازی دراین روش به قرار زیر پیشنهاد می گردد :

1 متر - طول : 2

0.7 متر - عرض : 1

0.35 متر /35- ارتفاع : 5

برای این جعبه ها باید شکاف ها و سوراخ هایی در کف و بدنه در نظر گرفت تا هوا به آسانی عبور نماید . چنین جعبه هایی، گنجایش حداقل تولید 3 کیلوگرم کود در هفته را خواهند داشت.

مناسب ترین نوع بستر برای کرمها نوع سلولز دار آن می باشد. بافت الیافی سلولز رطوبت و هوای کافی را در درون جعبه نگاه می دارد. برای اینکه قسمت ته جعبه بعد از مدتی توسط کرمها از بین نرود، می توان از ورقه های رو زنامه و یا مقوا استفاده نمود (بهتر است که روزنامه یا مقوا رنگی نباشند ). روی روزنامه ها را تا ارتفاع یک سانتیمتر خاک ریخته (ترجیحاً خاک آمیخته با گیاهان پوسیده شده، رس و شن ) و حدود 2 برابر آن آب بدان اضافه گردد. در این صورت محیط به سبب داشتن رطوبت نسبی 60 الی 80 درصد شرایط مناسبی برای فعالیت کرمها میباشد.

کرمهای کمپوست ساز - ظرف - بستر مناسب - پسماندهای غذایی

سپس پسماندهای آلی (ضایعات کشاورزی یا دامداری ) را بایستی به صورت لایه لایه به بستر اضافه نمود . کرم های خاکی با حرکت عمودی به سمت بالا و لایه های جدید حاوی مواد غذایی ساخت کود آلی را شروع می کنند. این کرمه ا با عمل حفاری که به طور مداوم انجام می دهند به هوا اجازه می دهند تا به عمق بیشتری از بستر نفوذ نموده و در نتیجه با فراهم آوردن شرایط مناسب هوازی، سرعت و جریان تبدیل ضایعات و زباله ها را بیشتر می نماید. در این روش مواد زاید پس از حدود 45 روز آماده برداشت می باشد یعنی وقتیکه بیوهوموس تولید گردید، قابل سرند بوده و می توان محصول را 40 کرم خاکی به داخل محفظه - مورد استفاده قرار داد . برای ساخت بیوکمپوست در این روش نیاز به انتقال حداقل 100تهیه کود می باشد.

Ohio State University, Mississippi State University

Canyon Recycling in San Diego

   آناليز كود ورمي‌كمپوست نشان داده است كه اين كود غني‌تر  و مفيدتر از مواد مغذي‌اي است كه در گياه و خاك موجود است. بر طبق  يافته‌هاي علمي بدست آمده كود كرمي 3 برابر بيشتر از ساير كودها داراي خواصي چون كلسيم و چندين برابر نيتروژن و فسفر و پتاسيم است. ( K.P Barely, Advances in Agronomy, 1961)

   كود ورمي‌كمپوست داراي درصد بالايي از خواص عناصر مفيد در خاك گياه دار (خاك و برگ Humus) مي‌باشد. عناصر ارزشمندي كه در خاك و برگ موجود است به ذرات خاك كمك مي‌كند تا دسته‌اي را براي ايجاد كانالهايي براي عبور راحت‌تر هوا در گياه ايجاد كنند در ضمن اين عناصر باعث افزايش ظرفيت حفظ و نگهداري آب به مقدار زيادي مي‌شوند. اسيد‌هاي مرطوبي كه در خاك و برگ موجود است، محل‌هاي به هم پيوسته‌اي را براي تغذيه گياهان ايجاد مي‌كند. محققان مي‌گويند خاك و برگ در جلوگيري از بيماريها و آفت گياهي نظير تغييرات بيماري زا، باكتري‌هاي مضر و كرم‌هاي موزي مضر براي خاك بسيار مؤثر است. در حاليكه ورمي‌كمپوست خود به تنهايي تمام اين خواص ارزشمند براي گياه را دارا مي‌باشد. (Dr. Dan Holcombe and J.J Longfellow)

   پروفسور ادوارد قبل از ورودش به ايالت اوهايو تحقيقات خود را در مورد ورمي‌كمپوست در كشور خود انگليس اوايل سالهاي 1970 آغاز نمود. او        مي‌گويد: ورمي‌كمپوست ايفا كننده نقش تمام كودهاي موجود است.                           (Dr. Clive Edward)

     كود ورمي‌كمپوست در دانشگاه مي سي سي پي سال 1997 به عنوان واسطه‌اي مهم در رشد گلها و ساير محصولات زراعي محسوب و براي نمونه بر روي گل هميشه بهار مورد آزمايشات مختلف قرار گرفت. نتايج آزمايشات نشان داد كه كود ورمي در مقايسه با كودهاي ديگر مانند خاك و پيت و كودهاي شيميايي، شاخصه رشد گياهان و گلها را به صورت چشمگيري افزايش داده است و همچنين باعث افزايش ضخامت ساقه، بالا بردن رشد ريشه، افزايش وزن خشك محصول و بالا بردن ميزان گل دهي در تعداد گلهاي كاشته شده مي‌شود. تحقيقات نشان داده است كه مخلوط كود ورمي‌كمپوست با كود گياهي خاك و پيت در مقايسه با استفاده كود ورمي به تنهايي عملكرد بهتري در پارامترهاي رشد  در گياهان داشته است. Mississippi state University))

   كود ورمي‌كمپوست به آرامي مواد مغذي و عناصر مفيد را به خاك و گياهان انتقال مي‌دهد. اين كود شامل مواد غذايي ارزشمندي براي خاك و گياه مي‌باشد و عناصر مفيد را به آرامي حل كرده و به هيچ عنوان مانند ديگر كودها اين عناصر با آبياري شسته نمي‌شوند بلكه كاملاً در خاك حل شده و با سرعت براي تغذيه گياهان تصفيه  مي‌شوند. اين محصول ( كود ورمي‌كمپوست) داراي قابليت‌هاي متعددي است مانند ايجاد ترميم و احياي دوباره در ساختار آلي خاك، ايجاد منافذ بيشتر براي عبور بهتر هوا در خاك، قدرت بالا در حفظ و نگهداري آب مي‌باشد. كود ورمي‌كمپوست ريشه گياهان را از دماي خيلي زياد پوشش مي‌دهد و بروز فرسايش را كاهش داده و رشد علفهاي هرز را به خوبي كنترل مي‌كند. ( مركز تحقيقات اداره بازيافت سانتياگو Canyon Recycling , San Diego )

   كود ورمي‌كمپوست در خاك زمين‌هاي كشاورزي، گلخانه‌هاي وسيع و كوچك، باغچه‌هاي خانگي و در هر زميني كه به عنوان بستر رشد گياه و محصولي باشد به كار مي‌رود و مواد غذايي ارزشمند را با سرعت بالايي به گياهان مي‌رساند. كود ورمي براي درختان ميوه، انواع سبزيجات، بوته‌هاي ميوه مانند بوته توت فرنگي و انواع گلها، گياهان دارويي و ساير محصولات استفاده مي‌شود. ورمي‌كمپوست به عنوان يك كود گياهي در زمان آبياري مواد معدني را براي تغذيه گياهان تصفيه مي‌نمايد. تاثير استفاده از اين كود گياهي بر روي محصولات مختلف بسيار سريعتر از ديگر كودها قابل مشاهده است. گياهان به سرعت رشد كرده و داراي مقاومت بيشتري در برابر     آفت‌ها و مواد مضر در خاك مي‌شوند و باعث مي‌شود آفت‌ها و بيماريهاي مضر، باغها و محصولات را از بين نبرند.( R.E.Gaddie )

كود آلي و بيولوژيك ورمي‌كمپوست نسبت به كودهاي ديگر شيميايي 5 برابر بيشتر نيتروژن، 7 برابر پتاس، 2/1 برابر بيشتر كلسيم را داراست. معمولاً مواد و عناصر مغذي گياهان براي مدت 2 تا 5 روز حفظ مي‌شوند. در حاليكه با استفاده از كود ورمي‌كمپوست 6 برابر اين زمان در نگهداري عناصر مفيد در خاك گياهان افزايش مي‌يابد. اين كود بسيار ارزشمند از لحاظ اقتصادي نسبت به كودهاي شيميايي قيمت مناسبي دارد. با اين يافته‌هاي علمي روشن است كه بهترين تغذيه براي خاك و محصولات زراعي مختلف كود ورمي‌كمپوست مي‌باشد.  كود ورمي‌كمپوست 3 تا 4 برابر بيشتر از كودهاي ديگر وزن خود را در آب حفظ مي‌كند. اين بدين معناست كه زمين زراعي شما به ميزان كمتري نياز به آبياري دارد و در نتيجه خاك براي مدت طولاني‌تري تعادل خود را در نگهداري عناصر مغذي حفظ خواهد كرد. در صورت استفاده نادرست از كودهاي شيميايي و نامطلوب مانند كودهاي گاوي و اسبي و ساير كودها، به مرور ريشه گياهان را مي‌سوزاند در صورتيكه كه كود ورمي‌كمپوست داراي چنين خاصيت مضري براي گياه  نمي‌باشد.                                                                                      ( Education Department of South Australia )⁽⁴⁾

ورمي‌كمپوست و رشد و نمو گياهان:

معمولاً گياهاني كه از كود ورمي‌كمپوست تغذيه مي‌كنند داراي ظاهري بلندتر و رشدي سريعتر مي‌باشند. بر اساس آزمايشات و تحقيقات انجام شده، استفاده ورمي‌كمپوست با غلظت كمتر در رشد و نمو گياهان تاثير بيشتري دارد. اين نتايج علمي بر اساس يافته‌هاي مركز تحقيقات اوهايو    ( Ohio state university ) و توسط دكتران آتيه، ادوارد، سابلر و متزگر انجام شده است. گزارشات اين نتايج به شرح زير مي‌باشد:

كود ورمي به عنوان يكي از اجزاء مغذي گياهان در باغباني و گل كاري تاثير مستقيمي در خواص فيزيكي و شيميايي و رشد و نمو گياهان دارد. ( منابع زيست فنّاوري )                         

افزايش در ميزان رشد و نمو گياهان هميشه به عنوان يك مزيت و برتري محسوب نمي‌شود. اما كود ورمي فعاليت و عملكرد بيولوژيكي دارد و خود مواد دفع كننده قارچي دارد كه از رشد بي رويه و منفي محصول جلوگيري مي‌كند و به گونه‌اي روند رشد گياهان را كنترل مي‌كند.

تاثير ورمي‌كمپوست درانبوه گياهان:

انبوه و جمعي گياهان پس از تغذيه از كود ورمي در هر سانتي‌متر افزايش مي‌يابد.

تاثير ورمي‌كمپوست درانبوه ريشه:

در هر آزمايش علمي انجام شده، گياهاني كه از كود ورمي‌كمپوست تغذيه نمودند تاثير قابل توجهي در رشد و انبوه ريشه گياهان داشتند. افزايش انبوه ريشه گياهان، ظرفيت جذب آب و مواد مغذي ديگر را بالا برده و از لحاظ علمي گياهان را قوي‌تر و سالم‌تر مي‌سازد. در صورتيكه اگر رويش شاخه‌ها به طور نامناسبي افزايش يابد، خطر ايجاد چسبندگي و به هم فشردگي در ريشه گياهان وجود دارد كه در اين صورت گياهان احتياج به پيوند زني و نشاء دارند. آزمايشات نشان داد كه چسبندگي در ريشه گياهان باعث كاهش رشد آنها خواهد شد. پس از اين تحقيقات، اهميت و ارزش سلامتي و قوت در ريشه گياهان براي محققان و كشاورزان آشكار شد.

تاثير ورمي‌كمپوست در ضخامت و كلفتي ساقه گياهان:

طي آزمايشات انجام شده توسط محققان، ضخامت ساقه گياهان پس از تغذيه از كود آلي ورمي‌كمپوست افزايش قابل توجهي داشته است گرچه ايجاد ضخامت بيشتر در ساقه از اهميت كمتري نسبت به ديگر عوامل در رشد گياهان برخوردار است اما در بعضي گلها و گياهان اهميت بسزايي دارد مانند گلهاي ميمون كه ضخامت در ساقه آنها تاثير آشكاري بر زيبايي ظاهري اين گل دارد.

     مهمترين ويژگي‌هاي كمپوست كرمي در مقايسه با كمپوست معمولي و ساير مواد كودي:  

 ورمی كمپوست  در اصلاح بافت فيزيكي خاك، نقش به سزايي دارد و موجب سبك شدن آن مي‌شود. بنابراين ضريب حفظ رطوبت در خاك افزايش مي‌يابد و آب به مقدار بيشتري در بافت خاك نگهداري مي‌شود. در اين حالت  ورمی كمپوست  موجب رها شدن تدريجي آب از خاك شده است و از تبخير سطحي و يا نفوذ سريع آب به داخل عمق خاك(عمق دور از دسترس گياه) جلوگيري مي‌كند.

 ورمی كمپوست به حل شدن مواد مغذي خاك كمك مي‌كند.

ورمی كمپوست  در ايجاد تعادل نسبت مواد معدني به مواد مغذي در خاك نقش مهمي دارد و با داشتن تركيباتي چون نيتروژن، پتاسيم، كلسيم، منيزيم و غيره يك كود بسيار غني به شمار مي‌رود.
 

در تركيب شيميايي ورمی كمپوست  مقدار قابل توجهي چربي يافت مي‌شود كه آن را تبديل به يك كود كامل مي‌كند،  به همين دليل در غني سازي گياه از نظر مواد غذايي و همچنين احتياجات متابوليكي آن، بسيار موثر است. به طور معمول، اين مواد در ساير كودهاي استاندارد تجاري يافت نمي‌شوند. 

بر اساس بررسي‌هاي دانشمندان ژاپني كه در سال 1978 منتشر شده است، زماني كه ورمی كمپوست  با ساير كودها مخلوط شده و در زمين بكار رود، حلاليت مواد مغذي كود به تاخير مي‌افتد و مدت زمان پايداري آن افزايش مي‌يابد. در اين حالت، ورمی كمپوست با رها كردن تدريجي مواد مغذي خود در خاك در تداوم طولاني مدت فعاليت كود، سهم به سزايي دارد. همين ويژگي موجب مي‌شود كه در طول دوران كاشت و داشت گياه، هيچ‌گونه نيازي به افزودن مجدد ورمی كمپوست به خاك نبوده و در اين دوره فقط يك بار استفاده از كود در زمين كافي خواهد بود. اگر ورمی كمپوست  با كودهاي ديگر مخلوط شود. خواص فيزيكي و شيميايي خاك همزمان با هم بهبود مي‌يابد، بنابراين اين تركيب در تشديد اثرهاي مطلوب و عملكرد كود تاثير مي‌گذارد.

ورمی كمپوست يك كود صد در صد آلي است كه به صورت مستقيم جذب ريشه گياهان مي‌شود. اين نوع كمپوست، غني‌ترين محيط براي حيات موجودات ذره‌بيني خاك بوده، ولي باوجود اين، بدون بو و عاري از آلودگي است.

 ارزشمندترين ويژگي ورمی كمپوست در عملكرد آنزيم‌ها، ميكروارگانيسم‌ها و هورمون‌هاي مختلف موجود در آن است. ورمی كمپوست داراي آنزيم‌هايي نظير پروتئاز، آميلاز، ليپاز، سلولاز و كتيناز است كه در تجزيه مواد آلي خاك و در نتيجه در دسترس قراردادن مواد مغذي مورد لزوم گياهان نقش موثري دارد. ويژگي ياد شده  موجب مي‌شود تا ورمی كمپوست به عنوان بهترين و اساسي ترين كود براي احياي زمين‌هاي باير غيرقابل كشت به شمار مي‌رود.

 ورمی كمپوست  محصولي، با ارزش براي كشت انواع محصولات به شمار مي‌آيد و در درجه اول براي پرورش گل و گياهان زينتي و در كشتزارها براي اصلاح نژاد گياهان مورد توجه قرار گرفته است. از آنجا كه نقش اساسي اين نوع كمپوست تحريك و تسريع رشد گياهان بوده، بهترين تاثير آن در رنگ‌آميزي گل و بزرگ‌تر كردن آن است.

 به‌نظر مي‌رسد كه ورمی كمپوست در تغليظ عطر و اسانس گياهان و گل‌هاي معطر تاثير داشته باشد.

  ساير موارد استفاده از اين محصول شامل كاربرد آن در كرت‌هاي بزرگ پرورش گل، كشتزارهاي انگور، محصولات و ميوه‌هاي نوبر و زودرس، بيشه‌زاران و جنگل‌هاي طبيعي و مصنوعي( توليد چوب)، باغ‌هاي گردو، مركبات و زيتون است.

ورمی كمپوست، سرشار از عناصر پرمصرف و كم مصرف و به شكل قابل استفاده براي گياه است. براساس گزارش‌هاي موجود، فضولات كرم‌هاي خاكي از نظر عوامل شيميايي داراي مقادير زيادي مواد آلي و عناصر قليايي قابل تبادل، شامل سديم، پتاسيم، كلسيم، منيزيم، فسفر و منگنز قابل استفاده براي گياه نسبت به خاك اطراف است.

 مواد تحريك‌كننده رشد گياه نظر اكسين و سيتوكسين در ورمی كمپوست وجود دارد.

ورمی كمپوست مقدار محسوسي آهن و مس در تركيبات خود به اشكال شيميايي و هندسي معين دارد كه در اسيد هيوميك و منابع ديگر خاك، همانند آنها يافت مي‌شود.

 اسدهاي هيوميك و برخي از فلزات سنگين در ورمی كمپوست وجود دارد. در طيف‌سنجي با امواج ماوراي بنفش و تجزيه شيميايي توده به وسيله حرارت، مشخص شده است كه اسيدهاي هيوميك ورمی كمپوست  شبيه به نوعي ليگنين گياهي هستند.

ورمی كمپوست اثر محركي بر روي حداكثر رشد گليسين(سويا) با افزايش در طول ريشه، تعداد ريشه افقي، جوانه زدن طولي و طول قسمت ميان دو گره نشاي آن و ساير گياهان دارد.

فلزات، در مدفوع كرم‌ها(ورمی كمپوست) همراه با افزايش تدريجي غلظت آنها(البته به استثناي كروم و زيركونيوم) ظاهر مي‌شوند. افزودن زغال سنگ نارس و ماسه به ورمی  كمپوست موجب كاهش غلظت فلزات 76 تا 94 درصد مي‌شود.

 كرم‌هاي خاكي با توليد ورمی كمپوست سبب كاهش نسبت   به 20 يا كمتر مي‌شوند.

 استفاده از فرايند ورمی كمپوست افزون بر تثبيت مواد زايد جامد، فضولات حيواني و لجن فاضلاب، نتايج مفيد ديگري نظير جداسازي مواد زايد غيرآلي، نداشتن شيرابه، نداشتن بوي زباله و كاهش حجم آن تا حدود 80 درصد را نيز به دنبال دارد.

 فسفر قابل دسترس مدفوع كرم خاكي هفت برابر بيشتر است.

 نيتروژن قابل دسترس مدفوع كرم خاكي شش برابر بيشتر است.

منيزيم قابل دسترس مدفوع كرم خاكي سه برابر بيشتر است.

 كربن قابل دسترس مدفوع كرم خاكي دو برابر بيشتر است.

كلسيم قابل دسترس مدفوع كرم خاكي 5/1 برابر بيشتر است.

به نام افریننده شگفتیها که بازهم انسان ازقدرت او انگشت حیرت بردهان نهاده است، تجربه بارها به ما انسانها نشان داده  است که هر زمان در کار طبیعت دست بردیم متحمل ضررهای جبران ناپذیری شده ایم پس چرا. . .؟

یکی ازاین دخالت ها استفاده از کودهای شیمیایی می باشد  که سر منشاء اصلی سرطان های رایج است .

قضاوت کنید :

کود شیمیایی=محصولاتی زیبا وبازار پسند ،بی طعم ومزه ،ظاهرا افزایش محصول ،باعث ایجاد انواع سرطان،ازبین بردن تدریجی بافت خاک ،نابودی موجودات زنده درخاک ،آلوده شدن آبهای زیرزمینی و. . .

ورمی کمپوست=محصولاتی زیبا وبازار پسند ،با طعم ومزه وااقعی،افزایش محصول،احیا.ء بافت خاک،افزایش فعالیت مو جودات زنده در خاک،ضامن سلامتی انسان ها واز همه مهم تر رضایت پروردگار متعال.

من امیررحیمی به نوبه خودم سعی دارم تا درکنار تمامی عزیزان فعال دراین حرکت مقدس کاری انجام داده باشم .الحمدالله خدادراین مسیر همیشه مرا یاری کرده است دلیل این حرفم آشنایی با عزیزانی همچون  آقای مهندس علی عسکری وآقای مهندس عزیزی است.

این بزرگواران با صداقت خود در گفتاروعمل همواره  کمک های شایان ذکری به من کرده اند.

هدف اصلی من ارتقاء هرچه بیشتر کشاورزی ارگانیک است .

به قول دوست عزیزمان آقای عزیزی: